Wady wzroku u wcześniaków

Konsultacja merytoryczna tekstu:
dr n. med. Krystyna Bober-Olesińska,
Kierownik Oddziału Neonatologicznego
Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego
w Warszawie. 

 

 

Przedwczesne przerwanie rozwoju w łonie matki jest przyczyną wielu problemów zdrowotnych, w większości spowodowanych niedojrzałością części narządów. Dotyczy to także wzroku.

Retinopatia wcześniaków (ang. retinopathy of prematurity, ROP) – jest chorobą zaliczającą się do powikłań przedwczesnego porodu. Dotyczy narządu wzroku. Wiąże się z nieprawidłowym, nadmiernym rozrostem naczyń w niedojrzałej siatkówce (części oka, położonej w tylnej jego części, odpowiedzialnej za odbieranie bodźców wzrokowych). Około 20% noworodków urodzonych przed 32. tygodniem ciąży jest w grupie ryzyka rozwoju ROP.

Główne przyczyny powodujące rozwój retinopatii to przede wszystkim niedojrzałość oka, którego prawidłowy rozwój został zatrzymany w związku z porodem przedwczesnym. Ponadto ważną rolę odgrywają: niedotlenienie okołoporodowe, konieczność stosowanie terapii oddechowej – niekorzystny wpływ mają zarówno nadmiar, jak i niedobór tlenu, przetaczanie krwi i zakażenia w okresie okołoporodowym.

Prawidłowe funkcjonowanie siatkówki jest uzależnione od zaopatrzenia w tlen dostarczany przez naczynia krwionośne, które rozwijają się pomiędzy 15.-18. a 36. tygodniem ciąży. Zaburzenia dostarczania tlenu prowadzą do uszkodzenia niedojrzałych naczyń siatkówki i zahamowania tworzenia naczyń, co w konsekwencji pobudza produkcję czynników powodujących wzrost naczyń. Od około 30. tygodnia ciąży w siatkówce ponownie zaczynają rosnąc naczynia krwionośne. Na skutek działania naczyniowych czynników wzrostu może dojść do rozwoju nieprawidłowego, nadmiernego unaczynienia, któremu dodatkowo towarzyszy rozwój tkanki łącznej. Zmiany te przesuwają siatkówkę z prawidłowego położenia wpływając na zdolność do prawidłowego widzenia. Rozpoznanie retinopatii opiera się na badaniu okulistycznym. Badane są noworodki urodzone przed 32. tygodniem ciąży, z urodzeniową masą ciała poniżej 1500 gramów lub urodzone przed 36. tygodniem ciąży z wewnątrzmacicznym zahamowaniem rozwoju płodu, jeśli były leczone z zastosowaniem tlenoterapii.

Badania rozpoczyna się od 4. tygodnia życia. Po przygotowaniu oka kroplami rozszerzającymi oczy bada się w znieczuleniu miejscowym. Czasami stosuje się dodatkowe środki zmniejszające ból i dyskomfort np. roztwór 30% glukozy.

Zaawansowanie retinopatii wcześniaczej ocenia się w stopniach od 1 do 5, gdzie najwyższe stadium oznacza całkowite odwarstwienie siatkówki. Dodatkowo okulista może stwierdzić objaw /+/ , który jest niekorzystny rokowniczo i jego stwierdzenie stanowi wskazanie do przyspieszenia decyzji dotyczącej metody leczenia. W 1. i 2. stopniu oraz we wczesnym stadium 3. stopnia retinopatii najczęściej obserwuje się regresję zmian, bez istotnych zaburzeń widzenia w przyszłości.

Są różne metody leczenia retinopatii wcześniaczej w zależności od stopnia zaawansowania:

- fotokoagulacja laserowa nieunaczynionej siatkówki, która ma na celu zahamowanie proliferacji włóknisto-naczyniowej. Zniszczenie tych obszarów zapobiega rozwojowi odwarstwienia siatkówki oka.

- podawanie iniekcji z przeciwciał, które blokują czynniki wzrostu nieprawidłowych naczyń w siatkówce oka.

- metody operacyjne: wgłobienie twardówki, opasanie gałki, skrócenie gałki poprzez wycięcie twardówki – stosowane w najcięższych stopniach retinopatii.

O konieczności leczenia i metodzie decyduje lekarz okulista na podstawie obrazu dna oka.

Powikłania związane z ROP mogą skutkować: krótkowzrocznością, częściowymi ubytkami w polu widzenia, zezem rozbieżnym, a także rozwojem zaćmy i jaskry. W dzisiejszych czasach rzadko dochodzi do całkowitej utraty wzroku.

Dziecko u którego rozpoznano retinopatię będzie wymagało dalszych regularnych kontroli okulistycznych.

PL-SYNA-190036

Przeczytaj także

Lista ośrodków realizujących program profilaktyki zakażeń RSV

3 1 2 1 1 1 2 1 1 1 2 1 1 1 2 1 2 1 1 1 1 3 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 2 1 2 1 3 3 1
KOSZALIN DOLNOŚLĄSKIE 3 1 1 1 KUJAWSKO- POMORSKIE 1 1 ŁÓDZKIE 2 LUBELSKIE 1 1 2 LUBUSKIE 1 1 1 MAŁOPOLSKIE 2 1 2 1 0 MAZOWIECKIE WARSZAWA RADOM PŁOCK OPOLSKIE 1 PODKARPACKIE 1 3 PODLASKIE 1 1 POMORSKIE 2 1 1 ŚLĄSKIE CZĘSTOCHOWA 1 1 1 1 2 OLSZTYN ELBLĄG 1 1 POZNAŃ OSTRÓW WIELKOPOLSKI 1 3 SZCZECIN 1 1



KLIKNIJ WYBRANE WOJEWÓDZTWO, ABY WYŚWIETLIĆ OŚRODKI ZNAJDUJĄCE SIĘ W POBLIŻU