Martwicze zapalenie jelit (NEC)

Konsultacja merytoryczna tekstu:
dr n. med. Krystyna Bober-Olesińska,
Kierownik Oddziału Neonatologicznego
Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego
w Warszawie

Martwicze zapalenie jelit (ang. necrotizing enterocolitis, NEC) jest najgroźniejszym, zagrażającym życiu dziecka powikłaniem dotyczącym układu pokarmowego i najczęstszym wskazaniem do pilnej operacji. Najczęściej chorują najbardziej niedojrzałe wcześniaki, jednak NEC może dotyczyć również noworodków urodzonych o czasie.

Choroba jest także nazywana obumierającym zapaleniem jelita i to ta nazwa najlepiej oddaje zmiany zachodzące w ścianie jelita. Początkowo dochodzi do zapalenia błony śluzowej, następnie zmiany zapalne mogą objąć całą grubość jelita prowadząc do martwicy. W miejscach, w których doszło do martwicy jelito może ulec przedziurawieniu (perforacji). Skutkiem perforacji jest przedostanie się zawartości jelit do jamy brzusznej i rozwój groźnego zakażenia.

Główną przyczyną martwiczego zapalenia jelit jest ich niedojrzałość – zarówno jeżeli chodzi o budowę, jak i ich funkcjonowanie. Jelita wcześniaka nie są w pełni przystosowane do pobierania i trawienia pokarmu. Najskuteczniejszym czynnikiem ochronnym, o skuteczności potwierdzonej w badaniach klinicznych, jest karmienie pokarmem własnej matki. Dlatego personel opiekujący się noworodkiem stara się o to, aby każda kropla pokarmu kobiecego, od pierwszych minut życia została podana dziecku.

NEC może dotyczyć małych odcinków jelit lub obejmować jego rozległe fragmenty.

Leczenie martwiczego zapalenia jelit obejmuje: odstawienie karmienia w celu unikania dodatkowego drażnienia ściany jelit, założenie na stałe zgłębnika do żołądka w celu odprowadzenia zalegającej zawartości, podawanie dożylne preparatów do żywienia, antybiotyków i innych niezbędnych leków. Zachorowanie na NEC łączy się z pogorszeniem stanu ogólnego dziecka, zwiększa ryzyko wielu powikłań, do których należą miedzy innymi: niewydolność oddechowa i krążenia, krwawienia (w tym nasilenie krwawień do ośrodkowego układu nerwowego) oraz zgon.

W przypadkach kiedy dochodzi do perforacji lub prowadzone leczenie jest nieskuteczne zazwyczaj, po rozmowie z rodzicami wyjaśniającej ryzyko oraz możliwe następstwa, podejmowana jest decyzja o operacji. Rozległość zabiegu zależy od zaawansowania zmian – od usunięcia niewielkiego fragmentu do bardzo rozległych operacji, w czasie których usuwa się bardzo dużą część jelit. Często podczas operacji konieczne jest wykonanie połączenia jelita ze ściana brzucha w celu odprowadzenia stolca (wytworzenie przetoki – stomii) i umożliwienia gojenia się jelit. Czas, który musi upłynąć do kolejnej operacji i odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego jest ustalany przez chirurga. Lekarze prowadzący dziecko decydują od kiedy można rozpocząć ponowne karmienia. Tak jak w pierwszych dniach życia karmienie rozpoczyna się od niewielkich porcji i zwiększa pod kontrolą tolerancji. I tutaj znowu bezcenny jest pokarm mamy, który jest znacznie lepiej tolerowany.

Dalsze rokowanie zależne jest od stopnia wcześniactwa, obecności innych powikłań, a u dzieci po operacjach dodatkowo od tego, jaka część jelit została usunięta. Jeśli usunięto znaczą część jelit przez długi czas konieczne będzie żywienia pozajelitowe.

PL-SYNA-190040

Przeczytaj także

Lista ośrodków realizujących program profilaktyki zakażeń RSV

3 1 2 1 1 1 2 1 1 1 2 1 1 1 2 1 2 1 1 1 1 3 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 2 1 2 1 3 3 1
KOSZALIN DOLNOŚLĄSKIE 3 1 1 1 KUJAWSKO- POMORSKIE 1 1 ŁÓDZKIE 2 LUBELSKIE 1 1 2 LUBUSKIE 1 1 1 MAŁOPOLSKIE 2 1 2 1 0 MAZOWIECKIE WARSZAWA RADOM PŁOCK OPOLSKIE 1 PODKARPACKIE 1 3 PODLASKIE 1 1 POMORSKIE 2 1 1 ŚLĄSKIE CZĘSTOCHOWA 1 1 1 1 2 OLSZTYN ELBLĄG 1 1 POZNAŃ OSTRÓW WIELKOPOLSKI 1 3 SZCZECIN 1 1



KLIKNIJ WYBRANE WOJEWÓDZTWO, ABY WYŚWIETLIĆ OŚRODKI ZNAJDUJĄCE SIĘ W POBLIŻU