Bezdechy wcześniaków

Konsultacja merytoryczna tekstu:
dr n. med. Krystyna Bober-Olesińska,
Kierownik Oddziału Neonatologicznego
Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego
w Warszawie.

 

Bezdechami wcześniaków (ang. apnea of prematurity – AOP) nazywa się przerwy w oddychaniu u noworodków urodzonych przed 37. tygodniem ciąży, trwające 20 lub więcej sekund, lub krótsze przerwy w oddychaniu, jeśli towarzyszą im inne objawy świadczące o obniżonym stężeniu tlenu we krwi: zwolnienie czynności serca (poniżej 2/3 podstawowej czynności serca), spadek saturacji (poniżej 80% przez co najmniej 4 sekundy) klinicznie objawiający się bladością i sinicą.

Problem bezdechów może dotyczyć prawie wszystkich wcześniaków. Częstość występowania zależy od wieku ciążowego i jest tym większa, im krótszy czas trwania ciąży. Bezdechy występują u większości dzieci urodzonych przed 28. tygodniem ciąży i nawet u 7% urodzonych w 34.-35. tygodniu ciąży. Najważniejszą przyczyną jest niedojrzałość mechanizmów odpowiedzialnych za regulację rytmu oddechowego w ośrodkowym układzie nerwowym i pniu mózgu. Brak umiejętności koordynacji ssania, połykania i oddychania (utrudniający prawidłowe oddychanie), zakażenia, przetrwały przewód tętniczy, obniżenie stężenia glukozy i niedokrwistość wpływają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy powodując nasilenie występowania bezdechów. Bezdechy powinny być prawidłowo leczone, ponieważ mogą prowadzić do niedotlenienia i uszkodzenia narządów, a nawet do śmierci. Wcześniaki urodzone przed 34. tygodniem ciąży powinny być monitorowane w celu stwierdzenia występowania bezdechów. Personel szpitalny oraz rodzice muszą starannie obserwować dziecko i reagować od razu, jeśli zaobserwują wystąpienie bezdechu.

Bezpośrednio po wystąpieniu bezdechu często skuteczna jest stymulacja dotykowa, np. drażnienie skóry pleców, kończyn (przez pocieranie), zmiana ułożenia. W sytuacjach kiedy, takie działania nie przynoszą rezultatu, konieczne jest rozpoczęcie wentylacji – przy pomocy worka Ambu lub innego urządzenia. Czasami wystarcza wykonanie kilku oddechów.

W zapobieganiu i leczeniu bezdechów od pierwszych dni życia stosuje się metody farmakologiczne – preparaty kofeiny i jeśli to konieczne – terapię oddechową (tlenoterapię, stale dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych – nCPAP lub wentylację mechaniczną w najtrudniejszych przypadkach nie odpowiadających na wcześniej stosowane leczenie). Kofeina powinna zostać odstawiona co najmniej 8 dni przed wypisem dziecka do domu, ze względu na długi okres utrzymywania się w organizmie wcześniaka i możliwości nawrotu bezdechów po zakończeniu leczenia.

Bezdechy ustępują samoistnie wraz z osiągnieciem dojrzałości, u większości dzieci do 36. tygodnia wieku ciążowego.

Po wypisie do domu należy pamiętać o prawidłowym układaniu dziecka do snu na plecach. W czasie pobytu w oddziale, ze względu na korzystny wpływ na pracę układu oddechowego, noworodki często układane są na brzuchu. Jednak w domu, w celu zapobiegania nagłej śmierci łóżeczkowej, powinny spać wyłącznie na plecach. Nie potwierdzono związku bezdechów z ryzykiem wystąpienia zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej (ang. sudden infant death syndrome – SIDS). Nie ma również wiarygodnych dowodów naukowych potwierdzających skuteczność stosowania domowych monitorów bezdechu w zapobieganiu SIDS u wcześniaków.

PL-SYNA-190040

Przeczytaj także

Lista ośrodków realizujących program profilaktyki zakażeń RSV

3 1 2 1 1 1 2 1 1 1 2 1 1 1 2 1 2 1 1 1 1 3 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 2 1 2 1 3 3 1
KOSZALIN DOLNOŚLĄSKIE 3 1 1 1 KUJAWSKO- POMORSKIE 1 1 ŁÓDZKIE 2 LUBELSKIE 1 1 2 LUBUSKIE 1 1 1 MAŁOPOLSKIE 2 1 2 1 0 MAZOWIECKIE WARSZAWA RADOM PŁOCK OPOLSKIE 1 PODKARPACKIE 1 3 PODLASKIE 1 1 POMORSKIE 2 1 1 ŚLĄSKIE CZĘSTOCHOWA 1 1 1 1 2 OLSZTYN ELBLĄG 1 1 POZNAŃ OSTRÓW WIELKOPOLSKI 1 3 SZCZECIN 1 1



KLIKNIJ WYBRANE WOJEWÓDZTWO, ABY WYŚWIETLIĆ OŚRODKI ZNAJDUJĄCE SIĘ W POBLIŻU