Mózg dziecka zaczyna się rozwijać od 3. tygodniu życia płodowego, czyli od momentu, w którym zaczyna kształtować się układ nerwowy. Proces rozwoju mózgu będzie trwał jeszcze kilka lat po narodzinach. W pierwszych dniach po przyjściu na świat kora mózgowa, która odpowiada za ruch i myślenie, dopiero się kształtuje, a u dzieci urodzonych przedwcześnie – jest w ogóle niewykształcona. Układ nerwowy zapewnia dziecku prawidłowy rozwój, który objawia się poprzez nabywanie i doskonalenie umiejętności ruchowych oraz reagowanie na bodźce z zewnątrz. U dzieci, które przyszły na świat przedwcześnie te umiejętności zdobywa się z opóźnieniem.

Od stanu układu nerwowego zależy rozwój psychoruchowy dziecka, który może rozwijać się nieprawidłowo, gdy nastąpiło niedotlenienie lub krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego. Bardzo istotny jest stopień oraz miejsce uszkodzenia. Krwawienie trzeciego i czwartego stopnia są najbardziej niebezpieczne dla przyszłego rozwoju dziecka. Konsekwencją uszkodzenia mózgu może być nieprawidłowy rozwój psychoruchowy obejmujący takie aspekty jak: dysharmonijny rozwój, który polega na braku harmonii w rozwoju – dziecko osiąga jedne umiejętności we właściwym dla swojego okresu czasie, a inne zbyt późno; rozwój opóźniony – ważne stopnie rozwojowe dziecko osiąga za późno; rozwinięcie zespołu mózgowego porażenia dziecięcego, które może pojawić się w różnych postaciach, z czego u wcześniaków najczęściej występuje diplegia, czyli niedowład głównie kończyn dolnych z niedowładem w mniejszym stopniu kończyn górnych; uszkodzenie wzroku i słuchu, zaburzenia emocjonalne. Większość wylewów występuje w pierwszych dniach życia maluszka, więc wtedy, gdy znajduje się on w szpitalu, gdzie jego stan jest stale monitorowany. Leczenie rozpoczyna się jeszcze na oddziale intensywnej terapii noworodka, gdzie wcześniaki poddawane są stymulującym zabiegom np. terapii oddechowej czy nauce jedzenia. Dzieciom pomaga także ułożenie je w specjalnych pozycjach na tzw. ,,gniazdkach”, które umożliwia dzieciom prawidłowy ruch rękami i nogami, a jednocześnie zabezpieczają jego ciało i głowę przed asymetrią. Lekarze instruują także rodziców, jak powinni trzymać, nosić i pielęgnować dziecko. Niekiedy dzieci są kierowane na terapię psychoruchową, ale większy nacisk kładzie się na delikatniejsze zabiegi, które są przyjemne dla dziecka, ponieważ także jego otoczenie wspomaga jego prawidłowy rozwój. Kiedy maluszek opuszcza szpital istotna jest obserwacja rozwoju dziecka przez rodziców, ale nawet wtedy powinien być kontrolowany przez pediatrów neonatologów. Jeżeli rodzic zauważy jakieś nieprawidłowości musi natychmiast udać się do lekarza, który po potwierdzeniu objawów, kieruje dziecko do neurologa lub ortopedy.

Skierowanie do specjalisty nie jest jednoznaczne z tym, że dziecko ma stałe zaburzenia neurologiczne, ponieważ bardzo trudno jest, nawet lekarzowi, stwierdzić stałe zaburzenia neurologiczne u tak małego dziecka. Wiele objawów uszkodzonego układu psychoruchowego pojawia się ok. 2-3 roku życia.

Należy pamiętać, że pomimo wszystkich zagrożeń i czynników, które negatywnie wpływają na ośrodkowy układ nerwowy, wcześniak ma bardzo plastyczny mózg zdolny do kompensacji. Oznacza to, że funkcje uszkodzonych komórek przejmują sąsiednie komórki nerwowe.

BIBLIOGRAFIA:
Koczwara A., Najczęstsze problemy w rozwoju wcześniaków, [online] [dostęp 23.11.2016] http://pediatria.mp.pl/rehabilitacja/76830,najczestsze-problemy-w-rozwoju-wczesniakow
Majewska M., Co grozi wcześniakowi? Najczęstsze choroby wcześniaków, [online] [dostęp 23.11.2016] http://www.poradnikzdrowie.pl/ciaza-i-macierzynstwo/zdrowie-dziecka/co-grozi-wczesniakowi-najczestsze-choroby-wczesniakow_35034.html

WIĘCEJ INFORMACJI

MAPA OŚRODKÓW ZDROWIA

Znajdź specjalistyczną przychodnię w Twojej okolicy.

VADEMECUM

Poznaj różne ciekawe pojęcia związane z wychowywaniem wcześniaka..