Wirus RS, czyli syncytialny wirus nabłonka oddechowego, jest najczęstszą przyczyną ostrych zakażeń układu oddechowego. Występuje sezonowo – w Polsce od listopada do kwietnia. Jest on najbardziej niebezpieczny dla dzieci, które przyszły na świat przed planowanym terminem. Jak się przed nim uchronić?

Duże znaczenie w rozprzestrzenianiu się wirusa RS ma fakt, że przechorowanie nie powoduje stałej odporności. Chorować można wielokrotnie, nawet w czasie jednego zimowego sezonu. Dotyczy to zarówno najmłodszych jak też starszych dzieci i osób dorosłych. Mycie rąk jest ważną metodą zapobiegania chorobom zakaźnym. Najczęściej do zakażenia dochodzi drogą kontaktową, poprzez przenoszenie na rękach i różnych przedmiotach kropelek śluzu w których znajdują się żywe wirusy. Wirus RSV może przeżyć na dłoniach przez 30 minut, a na ubraniach, meblach, zabawkach i innych przedmiotach nawet przez wiele godzin. W przypadku przebywania w bliskiej odległości od kaszlącego chorego można zarazić się również drogą kropelkową. Dlatego ważne jest, aby przed kontaktem z wcześniakiem dokładnie umyć ręce.

Dzieci często zarażają się od siebie w czasie pobytu w przedszkolu lub szkole. Starsze rodzeństwo po powrocie do domu powinno zmienić ubranie i umyć ręce. Osoby przeziębione przed każdym kontaktem z dzieckiem powinny myć ręce wodą z mydłem przez około 15-20 sekund, unikać używania tych samych przedmiotów (szczególnie kubków, talerzy, sztućców) i powstrzymać się od całowania dzieci.

Nie opracowano jeszcze skutecznej szczepionki przeciwko wirusowi RS, ale możliwa jest tzw. profilaktyka bierna. Polega na podawaniu dzieciom z grupy zwiększonego ryzyka przeciwciała skierowanego przeciwko wirusowi RS. Taka profilaktyka pozwala na zmniejszenie liczby i złagodzenie przebiegu zakażeń dolnych dróg oddechowych u wcześniaków. Układ odpornościowy zwalcza infekcje wirusowe wywołane przez wirus, produkując przeciwciała, które atakują wirusa. Przeciwciała działają specyficznie poprzez wiązanie się z białkiem na powierzchni wirusa RS, dzięki czemu ograniczana jest możliwość wnikania wirusa, co w konsekwencji prowadzi do wstrzymywania jego namnażania i dalszego rozprzestrzenianie się w organizmie pacjenta. Ochrona dzieci przed wirusem RS powinna obejmować cały sezon zwiększonej liczby zachorowań na RS (w Polsce okres od listopada do kwietnia). Pierwsza dawka leku powinna być podana przed sezonem zachorowań na RSV, a następnie powtarzana raz w miesiącu przez cały okres zwiększonego ryzyka zakażenia wirusem RS. Przeciwciało monoklonalne podaje się w zastrzyku domięśniowym. Otrzymanie pełnej kuracji (5 dawek w okresie od listopada do kwietnia)  niemal w 100% chroni wcześniaki przed ponownym pobytem na oddziale intensywnej terapii.

W Polsce profilaktyką bierną objęte są wszystkie wcześniaki urodzone poniżej 28. tygodnia ciąży i wszystkie dzieci z dysplazją oskrzelowo-płucną. Warto zapytać lekarza prowadzącego o możliwość podania profilaktyki.

Tutaj można znaleźć listę ośrodków, które w Polsce realizują program profilaktyki przeciwko wirusowi RS dla wcześniaków.

Konsultacja merytoryczna tekstu: dr n. med. Krystyna Bober-Olesińska, Klinika Neonatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Samodzielnym Publicznym Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie.
BIBLIOGRAFIA
Respiratory Syncytial Virus. Red Book 2009 Report of the Committee on Infectious Disease American Academy of Pediatrics 560-569
Rudkowski Z. Choroby zakaźne – postępy w pediatrii w roku 2002 Medycyna Praktyczna Pediatria 2003, 2:56-69.
Zasady zapobiegania zakażeniom wirusem RS w grupach wysokiego ryzyka. Zalecenia Konsultanta Krajowego w dziedzinie Pediatrii oraz Konsultanta Krajowego w dziedzinie Neonatologii. Warszawa 2000
Tranda I, Wilczyński J, Wróblewska – Kałużewska M, Torbicka E. Retrospektywna ocena sytuacji epidemiologicznej ostrych wirusowych zakażen układu oddechowego u dzieci w pierwszych dwóch latach życia. Ped Pol 2002;75:619-623
Garcia CG, Bhore R, Soriano- Fallas A. Risk Factors in Children Hospitalized With RSV Bronchiolitis Versus Non–RSV Bronchiolitis Pediatrics 2010;126:6 e1453-1460
Hryniewicz W, Ozorowski T, Radzikowski A i wsp. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego 2010. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków.
Respiratory Syncytial Virus (RSV) www.cdc.gov/RSV

WIĘCEJ INFORMACJI

MAPA OŚRODKÓW ZDROWIA

Znajdź specjalistyczną przychodnię w Twojej okolicy.

VADEMECUM

Poznaj różne ciekawe pojęcia związane z wychowywaniem wcześniaka..