Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) wcześniak to dziecko urodzone między 22. a 37. tygodniem ciąży1 (licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki). W Polsce ok. 7% noworodków przychodzi na świat przed planowanym terminem. Co roku w Polsce rodzi się ponad 26.000 wcześniaków.

Tabela 1. Stopień wcześniactwa ze względu na poród w określonym tygodniu

Stopień wcześniactwa  Tydzień ciąży
Poród skrajnie przedwczesny < 28 tyg.
Poród bardzo przedwczesny 28-31 tyg.
Poród umiarkowanie przedwczesny 32-33 tyg.
Poród miernie przedwczesny (późne wcześniaki) 34-36 tyg.

 

Tabela 2. Mała masa urodzeniowa wg definicji WHO

Zróżnicowanie noworodków o małej urodzeniowej masie ciała Masa ciała przy urodzeniu
Mała urodzeniowa masa ciała 1500-2499 g
Bardzo mała urodzeniowa masa ciała 1000-1499 g
Skrajnie mała urodzeniowa masa ciała 500-999 g

Najważniejszą informacją na jaką na początku czekają rodzice wcześniaka jest odpowiedź na pytanie, czy dziecko będzie żyło. Nawet w stosunku do bardzo niedojrzałych dzieci coraz częściej lekarze neonatolodzy mogą odpowiedzieć, że tak. Trzeba jednak podkreślić, że szansa przeżycia noworodka urodzonego w 23. tygodniu ciąży, z masą ciała około 500 gramów nadal wynosi około 20%, jednak szybko wzrasta: w przypadku dzieci urodzonych w 25. tygodniu ciąży, ważących około 750 gramów wynosi już 60-70%.

Postęp, jaki dokonał się w ostatnich latach, pozwala na ratowanie coraz większej liczby coraz bardziej niedojrzałych noworodków. W dalszym ciągu jednak rodzą się dzieci tak bardzo chore, że pomimo wielkich wysiłków nie udaje się ich uratować. Niezwykle ważna jest opieka, jaką otaczane są dzieci przedwcześnie urodzone, zarówno zaraz po urodzeniu, jak i po opuszczeniu oddziału szpitalnego przez pierwsze miesiące, a nawet lata swojego życia.

To, czy wcześniak ma szanse przeżyć i jakie powikłania zdrowotne mu zagrażają, zależy od tego, w którym tygodniu ciąża została rozwiązana oraz od masy urodzeniowej dziecka.

U dzieci urodzonych przed 33., a szczególnie przed 28. tygodniem ciąży, płuca, serce, mózg i przewód pokarmowy są niedojrzałe. Niedojrzałość oraz dodatkowe czynniki związane z nieprawidłowym przebiegiem ciąży (np. dystrofia, czyli za mała w stosunku do wieku ciążowego masa urodzeniowa noworodka czy zakażenia wewnątrzmaciczne) są powodem wielu poważnych problemów zdrowotnych. Wpływają one na stan dziecka po urodzeniu, częstość występowania chorób nazywanych powikłaniami wcześniactwa, a także na dalszy rozwój fizyczny, psychoruchowy i społeczny.

U dzieci urodzonych pomiędzy 34. a 36. tygodniem ciąży, nazywanych późnymi wcześniakami, najczęściej obserwuje się kłopoty z karmieniem, zwiększone ryzyko żółtaczki wymagającej leczenia, a po wyjściu ze szpitala częściej chorują zwłaszcza na zakażenia układu oddechowego.

Konsultacja merytoryczna tekstu: dr n. med. Krystyna Bober-Olesińska, Klinika Neonatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Samodzielnym Publicznym Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie.
  1. Światowa Organizacja Zdrowia www.who.int

WIĘCEJ INFORMACJI

MAPA OŚRODKÓW ZDROWIA

Znajdź specjalistyczną przychodnię w Twojej okolicy.

VADEMECUM

Poznaj różne ciekawe pojęcia związane z wychowywaniem wcześniaka..